टोमराज मेहता
सुनसरी । सुनसरीको दक्षिणीवर्ती सीमा क्षेत्र देवानगंज गाउँपालिकामा नेपाल–भारत खुला सीमा संवाद अन्तर्गत, नेपाल–भारत सीमा ः देवानगंज–नरपतगंज अन्तर संवाद कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।
नेपाल–भारत खुला सीमा संवाद समूह सुनसरीको आयोजनामा नेपाल–भारत सीमा देवानगंज–नरपतगंज अन्तर संवाद कार्यक्रम सम्पन्न भएको हो ।
संवाद कार्यक्रममा वक्ताहरुले नेपाल–भारतको सदियौँदेखि रोटि बेटीको पुरानो सम्बन्ध, भौगोलिक, धार्मिक, ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा आर्थिक सम्बन्धलाई कायम गर्नुपर्ने वक्ताहरुले जोड दिँदै दुवै देशका लागि निकै महत्वपूर्ण रहेको बताएका छन् ।
संविधानसभा सदस्य मुंगालाल मेहताले नेपाल र भारतबीचको सम्बन्धलाई घनिष्ठ अनि विशेष बनाउने प्रमुख तत्व भनेको धार्मिक, सामाजिक एवं सांस्कृतिक समानता नै भएको बताएका छन् । दुई देशबीच जनताले प्राचीन समयदेखि एकै खाले धर्म, संस्कार, सामाजिक सदभाव, सांस्कृतिक चलन र रीतिरिवाज अवलम्बन गरेको बताउनुभयो ।
भारतका अररिया जिल्ला परिषद्का उपाध्यक्ष श्रवणकुमार दासले सीमामा देखिएका समस्या समाधानका लागि स्थानीयस्तरवाट पनि समाधान गर्नुपर्छ वताए । उनले सीमामा सुरक्षाको कुनै समस्या छैन जनस्तरवाटै सुरक्षा भइरहेको जानकारी दिए ।
बुर्जु गाउँपालिकाका अध्यक्ष जीवछ रायले सीमामा देखिएको समस्या जस्तो नभएको बताएका छन् । नेपाल–भारतका जनताबीचको सम्बन्ध सुमधुर रहेकोले सीमामा भनिएको जस्तो नरहेको बताए । सीमामा सुरक्षाकर्मीले सर्वसाधारणहरुलाई सास्ती दिने गरेकोले यस समस्यालाई समाधान गर्नुपर्नेमा जोड दिए ।
देवानगञ्ज गाउँपालिकाकी उपाध्यक्ष कुमारी विभा यादवले खुला सीमाका कारण यस क्षेत्रको विकास भइरहेको बताएकी छिन् । सीमा नाका बन्द गरेर सीमावर्ती क्षेत्रका पालिकाहरुका जनतालाई सहज नहुने र विकास गर्न असम्भव रहेको बताईन् ।
लोसपाका सहमहासचिव संतोष मेहताले कार्यपत्र प्रस्तुत गरेका थिए । सन् १९५० मा गरिएको ‘शान्ति तथा मैत्री सन्धि’ पछि नेपाल र भारतका बीचको भौगोलिक सिमाना घोषित रुपमा खुला रहेको कार्यपत्रमा उल्लेख गरिएको छ । उक्त सन्धीको बुँदा नम्बर ७ मा लेखिएको छ, ‘भारत र नेपालका सरकारहरु आवास, सम्पति माथिको स्वामित्व, वाणिज्य तथा व्यापारमा सहभागिता, आवत–जावतको सुविधा र यस्तै प्रकृतिका अन्य सुविधाहरुमा एउटा देशका नागरिकलाई अर्को देशको भूमिमा पारस्पारिक आधारमा समान सुविधा प्रदान गर्न मंजुर गर्दछन यो पालना तर्फ दूबै सरकारले कार्य गर्नुपर्छ ।
नेपाल भारत खुला सीमा संवाद समुहका अध्यक्ष राजीव झाले छिमेकीका बीचमा सानातिना विवाद सधैँ नै हुन्छन्, जुन नौलो होइन, उनले भने, ती विवादले स्थायी र दीर्घकालीन सम्बन्धमा खासै असर पार्दैनन् । दुई देशबीच आपसी समझदारी छ कि छैन भन्ने मात्रै हो ।
खुला सीमाका कारण तस्करी र आतंकबाद बढेकोे गरेको चर्चा गर्नु नै गलत रहेको चर्चा गर्दै झाले भने, तस्करी र आतंकबाद सुरक्षाकर्मीको गैरजिम्मेवारिताका कारण मात्रै हुने गरेको छ ।
कार्यपत्र प्रस्तुत गर्दै जनकपुरधामका पत्रकार सुजीतकुमार झाले भारत शक्तिशाली भएपनि दुई देशको सम्बन्धमा कुनै फरक नपर्ने बताए । भारतबाट नेपालले लाभ लिने गरी चिन्तन मनन गर्न आवश्यक रहेको उल्लेख गरेका छन् ।
नेपाल भारत खुला सीमा संवाद समूह सुनसरीका जिल्ला संयोजक राकेश महतोको अध्यक्षतामा भएको सो समारोहमा जसपाका केन्द्रिय सदस्य दिनेश मेहता, लोसपा सुनसरीका जिल्ला अध्यक्ष रामनारायण यादव, अनिलकुमार झा, राष्टिय स्वतन्त्र पार्टीका वीरेन्द्र केएम, एम नेपालका चुन्नी खातुन, रामकुमार मेहता, सुरेन्द्र यादव, रामविलास मेहता, मोहरम अन्सारीले आ आफ्नो भनाइ राखेका थिए भने रोशन मेहताले कार्यक्रम संचालन गरेका थिए ।
