देश एउटै, समाज एउटै, गांऊ ठाऊ एउटै, वातावरण एउटै, राजनैतिक वातावरण एउटै, ग्रहण गर्न शिक्षा प्रणाली उएटै, पठनपाठन गरिने पाठाशाला विधालय, कलेज एउटै, शिक्षक एउटै धेरै पक्ष एउटै भएपनि समाजमा किन केही समुदाय आर्थिक, शैक्षिक र बौैंद्धिक रुपमा अगाडी छन् ।
राजनैतिक परिवेश, सामाजिक परिवेश, शैक्षिक परिवेश, सबै समुदायहरुको एकै किसिमका छन् । तर पनि समुदाय समुदाय बिच यति धेरै आर्थिक, शैक्षिक, बौद्धिक असमानता किन छ । परिवेश एउटै भए पनि समाजका एक वर्ग मात्रै किन अगाडी बढीरहेका छन् ?
किन पहाडी, मधेशी र मुस्लीम समुदाय बिच आर्थिक, शैक्षिक, बौद्धिक तथा अन्य पक्षहरुमा समानता छैन । गजब कहाँ लाग्छ भने एउटै सामाजिक, राजनैतिक, शैक्षिक परिवेशमा रहेर पनि असमानताको खाडल धेरै नै छ । प्रत्येक व्यक्ति अदभुत हुन्छ । अतुलनिय हुन्छ ।
एक भन्दा अरु फरक हुन्छ। तर समग्रमा हेर्दा समाजमा पहाडी, मधेशी, मुस्लीम समुदायहरु एउटै कालखण्डमा, एउटै राजनैतिक वातावरण, शैक्षिक वातावरण, सरकारी तथा गैर सरकारी सेवा सुविधा लिने ठाँऊ एउटै, तर पनि मधेशी, पहाडी, मुस्लीम समुदायहरु बिच शैक्षिक, आर्थिक, बौद्धिक पक्षमा असमानता रहेको छ । विचारणीय कुरा हो यो ।
एउटा प्रश्न आउछ । यदि समाज विकासको औपचारिक जिम्मा केवल सरकार, गैर सरकारी सँस्था तथा अन्य निकायहरुको मात्रै हो भने किन समाजका केही खास समुदाय अगाडी छन् र अन्य समुदाय तुलनात्मक रुपमा पछाडी कसरी परे ।
